Yêu cây cảnh   27.431

Một trong những câu hỏi được đạt ra nhiều trong khi mua – bán hay các cuộc triển lãm cây cảnh là “ cây này bao nhiêu tuổi/ bao nhiêu năm rồi?”. Điều đó chứng tỏ tiêu chí đầu tiên của một cây cảnh nghệ thuật là vẻ cỏ lão của cây trong ba tiêu chí “Cổ - kỳ - mỹ”.

Sự cổ lão của cây cảnh nghệ thuật có ý nghĩa vô cùng quan trọng như thế, vậy ta có thể “làm giả” được tuổi của nó nếu như ta không muốn “há miệng chờ sung” trông chờ vào thiên nhiên mà ngược lại muốn tự mình thức đẩy quá trình lão hóa của nó để khẳng định ta cũng để khẳng định: đó mới là nghệ thuật.


Bonsai nước ngoài - Internet

Trong bài viết này ta chỉ trình bày kỹ thuật lão hóa cây cảnh đặc biệt là kỹ thuật lão hóa vỏ cây, tuy là một kỹ thuật nhưng thiếu nó không thể trở thành nghệ thuật được. Xuất phát của kỹ thuật này cũng học theo thiên nhiên mà có.

Trong thiên nhiên, tuổi cây ứng với thời gian sống dài hay ngắn của nó và nó biểu hiện rất rõ: khi cây già thì thân cành thường mỡ màng vươn thẳng, lá to và non xanh; cành xù xì, khúc khuỷu, còn chi tán thư thoáng, lá nhỏ và sậm mẩu.

Dĩ nhiên sẽ có lợi hơn nhiều nếu ta sử dụng một cây phôi đã sẵn có một số hoặc tất cả các đặc điểm kể trên. Một cây già thường cho phép rút ngắn thời  gian, nhưng chúng cũng có những mặt hạn chế khiến ta sẽ pahir cắt bỏ, đục khoét rất nhiều để làm giảm kích thước cây cảnh và phải che dấu các vết cắt bỏ đó là việc rất khó khăn nếu muốn thực hiện một cách thuyết phục.

Vậy muốn thiết kế một cây cảnh nghệ thuật nhằm thể hiện một cây đã già, tức là đã cổ lão thì phải sử dụng các kỹ thuật để làm cho các cây đó phải có tất cả những đặc điểm của một cây đã già như trong tự nhiên. Bằng chứng của sự lão hóa về mặt sinh học, tựu trung lại, chúng có những đặc điểm cơ bản sau:

  1. Ngọn cây có dạng vòm chứ không nhọn và mâm rễ thường nổi trên mặt đất.
  2. Cành nhánh thường cân đối, gấp khúc.
  3. Các tán lá thường thưa, thoáng tách biệt rõ ràng.
  4. Cấu tạo của vỏ cây đã già: sần sùi, nứt nẻ…

Trong bốn đặc điểm trên thì ba đặc điểm đầu ta có thể thực hiện được khá dễ dàng bằng cách cắt, tỉa, uốn, kéo…. nhưng còn đặc điểm thứ tư về cấu tạo của vỏ cây già là rất khó thực hiện nếu ta không muốn chờ đợi ở thời gian tự nhiên của tạo hóa. Thời gian lão hóa tự nhiên của vỏ cây cảnh có thể phải chờ đợi hàng chục năm thậm chí hàng trăm năm. Sự chờ đợi đó không phải là cách thức tốt nhất, hữu hiệu nhất đối với một đời người quá ngắn ngủi như chúng ta, nhưng lại muốn sáng tạo nhiều, cống hiến nhiều cái đẹp cho nhân loại.

Kiểu vỏ có đặc trưng của cây đã già thì thuwonfg vỏ cây có dạng sần sùi, nứt nẻ hoặc có cấu tạo lớp vỏ cứng bao bọc, hoặc có vỏ tróc ra từng miếng lớn để lộ những mảng bóng màu hồng xanh vàng sẫm…

Các nghệ nhân cây cảnh xưa và nay từng tìm ra các tác động từ bên ngoài để lão hóa cây bằng cách làm bầm dập vỏ cây, thậm chí dùng cả đèn cò phun cháy từng mảng vỏ để làm lũa thân cây vv… và hiện nay đang phổ biến một kỹ thuật chưa biết: đó là việc tạo môi trường trực tiếp bằng cách bao quanh vỏ cây một lớp thực vật – cụ thể là rêu để thích thích cây chóng già.

Trong thiên nhiên, hầu hết các loài cây cho lớp vỏ già nhanh hơn nếu thân cây được bao quanh bằng một lớp thực vật. Vì môi trường ẩm ướt (của lớp thực – rêu) bao bọc liên tục nơi vỏ cây với những vét xước nông có thể đẩy nhanh một cách đáng ngạc nhiên qua trùng lão hóa vỏ cây, nó tạo cho vỏ cây sự cạnh tranh với đám thực vật bao quanh để dành lấy dinh dưỡng. Chúng ta có thể với hàu hết cây cảnh ở bất cứ độ tuổi nào hoặc bất cứ kích thích nào lớn nhỏ nào để đẩy nhanh sự lão hóa của vỏ cây. Kỹ thuật này thực hiện nằng ba bước như sau:

B1: Dùng giấy nháp thô chà nhẹ trên thân cây theo chiều dọc nhằm làm xước lớp vỏ ngoài của vỏ cây ở một số chỗ, nhưng không làm rách sâu vào tầng phát sinh gỗ. Cố gắng chà lên cao đến mức có thể ở thân cây, kể cả các cành lớn.

B2: Giữ cho rêu luôn ẩm bao quanh khu vực đã chà xước vỏ cây một lớp dày khoảng 2 cm rồi cố định rêu ở đúng vị trí bằng dây buộc không quá chặt.

B3: giữ cho rêu luôn ẩm ngay cả khi đã đặt cây trong bóng mắt. Kiểm tra thân cây mỗi tháng, nếu thấy có rễ cây mọc ra dám rêu thì phải tháo rêu để cắt bỏ rễ đó đi. Sau vài ngày khi cây khô trở lại phải bó rêu ẩm lại ngay.

Việc bó rêu ẩm để tăng cường lớp mô tích tụ lại theo dạng tổ ong và thời gian cần có để các vết sần sùi nứt nẻ xuất hiện phụ thuộc vào độ dày của vỏ cây và số lượng lớp mô mới được sản sinh ra quá trình bó rêu. Xin lwuu ý thêm là trong quá trình bó rêu cần để cho cây phát triển lá càng nhiều càng tốt để tối đa hóa sự sản sinh ra lớp mô. Lớp mô sản sinh nhanh thì vỏ cây càng dày và nhanh già. Thường phải giữ lớp rêu ẩm bao quanh ỏ cây khoảng trên dưới 2 năm mới đạt hiệu quả mong muốn. Như vậy ta có thể rút ngắn thời gian lão hóa so với tự nhiên khoảng 5 – 7 năm. Điều đó thật là kỳ diệu trong tạo tác một cây cảnh nghệ thuật mà các nghệ nhân thường mơ ước.

Quốc Anh

Comment

Video

Hội Thi Hoa lan Và Bonsai Tỉnh Trà Vinh lần Thứ III - 2010

Hội Thi Hoa lan Và Bonsai Tỉnh Trà Vinh lần Thứ III - 2010

  Video cây cảnh     10.118

Hội Sinh Vật Cảnh Tỉnh Trà Vinh tổ chức thi Bonsai và Hoa Lan tại Công Viên Mới Thành Phố Trà Vinh, thành phần khách mời gồm Hội Sinh Vật Cảnh Tỉnh Tiền Giang ,Vĩnh Long ,CLB Hoa lan Tỉnh Bến Tre, anh em yêu lan ba Tỉnh Tiền Giang, Bến Tre, Vĩnh Long-Lễ k

Video Kimura nói về cây thông núi

Video Kimura nói về cây thông núi

  Video cây cảnh     7.121

Pine in Huang shan and Chinese mountains:

Video kỹ thuật tạo hình bonsai của Masahiko Kimura P1

Video kỹ thuật tạo hình bonsai của Masahiko Kimura P1

  Video cây cảnh     12.668

Kimura là một nghệ nhân lớn trong giới bonsai, hãy xem những kỹ thuật tạo dáng của ông qua các clips: DEMOSTRACION DE BONSAI REALIZADA POR MASAHIKO KIMURA  

Video: cách thay đất và nâng gốc 1 chậu tùng

Video: cách thay đất và nâng gốc 1 chậu tùng

  Video cây cảnh     10.418

A repotting and root reduction of a collected prostrata juniper that has spent the past several years in a plastic training pot. This is an edit; the actual process took about 45 minutes. Repotting a Collected Prostrata Juniper

Hình ảnh

Một số tác phẩm tiêu biểu của Cường họa sỹ

Một số tác phẩm tiêu biểu của Cường họa sỹ

  Nghệ nhân và tác phẩm     62.831

Xin giới thiệu "một số tác phẩm tiêu biểu" của Cường họa sỹ.  

Tác phẩm Huyền Phượng vũ của Cường họa sỹ

Tác phẩm Huyền Phượng vũ của Cường họa sỹ

  Nghệ nhân và tác phẩm     51.495

Ai ai trong giới cây cảnh và những người yêu cây cảnh cũng đều biết Cường họa sỹ với tác phẩm "Mâm xôi con gà". Xin được giới thiệu một số tác phẩm tiêu biểu của nghệ nhân này.

Tượng trang trí cây cảnh trong SVC 1000 năm Thăng Long HN

Tượng trang trí cây cảnh trong SVC 1000 năm Thăng Long HN

  Nghệ nhân và tác phẩm     29.501

Vật trang trí tôn thêm vẻ đẹp, giá trị của cây cảnh.  

Penjing của Peter Krebs

Penjing của Peter Krebs

  Nghệ nhân và tác phẩm     26.687

"Đôi khi tôi bước xuống thành những khe núiđược nhân đôi bởi những con lạch xanh,Rồi thêm lần nữa tôi ngồi trên các sườn núitrên một tảng đá hùng vĩ.Tâm trí của tôi giống như một đám mây cô đơnkhông có nơi để dừng lạitrong một khoảng cách xa các giao dịc